HPV Nedir?
İnsan Papilloma Virüsü (HPV), cilt ve mukozal yüzeyleri enfekte edebilen, DNA yapısına sahip yaygın bir virüs grubudur. Günümüzde 200’den fazla HPV tipi tanımlanmıştır ve bu tipler düşük riskli ve yüksek riskli olarak sınıflandırılmaktadır. HPV enfeksiyonu, özellikle cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar arasında en sık görülenlerden biridir. Virüs, çoğu zaman belirti vermeden vücutta bulunabilir ve kişi enfekte olduğunu fark etmeyebilir.
HPV genellikle cilt teması yoluyla bulaşır. En sık bulaş yolu cinsel temas olmakla birlikte, tam bir cinsel birleşme olmadan da geçiş mümkündür. Enfeksiyonların büyük bir bölümü bağışıklık sistemi tarafından 1–2 yıl içerisinde kendiliğinden temizlenir. Ancak bazı HPV tipleri vücutta kalıcı hale gelerek uzun vadede sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu durum özellikle yüksek riskli HPV tipleri için geçerlidir.
Düşük riskli HPV tipleri genellikle genital siğil gibi iyi huylu lezyonlara neden olurken, yüksek riskli HPV tipleri rahim ağzı kanseri başta olmak üzere vajina, vulva, anüs, penis ve baş-boyun bölgesi kanserleri ile ilişkilidir. Rahim ağzı kanserlerinin neredeyse tamamında altta yatan neden olarak yüksek riskli HPV enfeksiyonu saptanmaktadır.
HPV enfeksiyonu çoğu zaman belirti vermediği için erken dönemde fark edilmesi zordur. Bu nedenle düzenli tarama testleri büyük önem taşır. Smear testi ve HPV DNA testi, kanser öncüsü hücresel değişikliklerin erken evrede tespit edilmesini sağlar. Erken tanı sayesinde, basit takip ve tedavi yöntemleri ile ciddi sağlık sorunlarının önüne geçmek mümkündür.
HPV’den korunmada en etkili yöntem HPV aşısıdır. Aşı, yüksek riskli HPV tiplerine karşı güçlü bir koruma sağlar ve ideal olarak cinsel yaşam başlamadan önce uygulanması önerilir. Bununla birlikte düzenli jinekolojik kontroller ve tarama testleri, HPV’ye bağlı hastalıkların önlenmesinde temel rol oynar.